Jak wygląda pozaapteczny obrót leków w Polsce?

Dziś jest:Poniedziałek, 25 czerwca 2018, Imieniny: Doroty, Łucji

Informacja Medyczna

2014-05-20

Jak wygląda pozaapteczny obrót leków w Polsce?

W ciągu ostatnich lat w Polsce zaobserwowano znaczny rozwój pozaaptecznego obrotu produktami leczniczymi. Niekontrolowany dostęp do leków może nieść ze sobą poważne konsekwencje.

Nie tylko apteka

Ze względu na dynamicznie rozwijający się rynek pozaapteczny istnieje konieczność wprowadzenie zmian w ustawodawstwie, które ograniczą dostęp do produktów leczniczych w punktach ogólnej sprzedaży, takich jak sklepy oraz stacje benzynowe.

14 tys. aptek oraz kilkaset punktów aptecznychto łącznie niemalże 15 tys. miejsc, gdzie leki wydawane są pacjentom przez wykwalifikowany personel. Wydawałoby się, że w kraju, w którym jest 38 mln mieszkańców, jedna apteka przypadająca na grupę 2,5 tys. mieszkańców statystycznemu Kowalskiego wystarczy. Niestety Kowalski oraz cała jego rodzina ma do dyspozycji osiedlowy sklep, hipermarket oraz stację benzynową, gdzie bez problemu może kupić leki. Średnio w przeciętnym hipermarkecie w Polsce znaleźć można 109 produktów o statusie leku, suplementu diety lub zioła.



W sklepie i na stacji

Podczas gdy eksperci biją na alarm, że niekontrolowany obrót pozaapteczny to poważne zagrożenie, Kowalski powołuje się na konstytucyjnie zagwarantowaną wolność oraz zarzuca lobby działanie na korzyść koncernów farmaceutycznych, którym przecież obrót pozaapteczny jest jak najbardziej na rękę. Często spotykamy się też z zarzutem, że likwidując obrót pozaapteczny pozbawiamy ludzi dostępu do podstawowych środków leczniczych, a taki właśnie nieograniczony i łatwy dostęp stanowią markety czy stacje benzynowe, czynne przez całą dobę.

Ważne pytania

Niekontrolowany dostęp do leków to zagrożenie nie tylko dla pacjentów, ale też dla grupy zawodowej farmaceutów. Przecież jeżeli lek można dostać i w aptece, i na stacji benzynowej, to gdzie jest granica pomiędzy pacjentem a klientem, czy też apteką a sklepem? I czy w obliczu tego nadal jesteśmy farmaceutami pracującymi za pierwszym stołem, czy tylko sprzedawcami stojącymi za ladą? Nasuwa się jeszcze jedno pytanie: dlaczego wspomniany Kowalski nie czuje potrzeby, żeby po lek przyjść do apteki? Co musimy zrobić jako farmaceuci, aby oczywistym było dla naszych pacjentów, że po leki przychodzimy do apteki, a nie do sklepu?

Co mówi prawo?

Zgodnie z polskim prawodawstwem obrót produktami leczniczymi odbywa się na zasadach określonych w ustawie Prawo farmaceutyczne. Ustawa mówi, że obrót produktami leczniczymi może odbywać się w aptekach, punktach aptecznych oraz tzw. placówkach obrotu pozaaptecznego, do których zaliczają się sklepy zielarsko-medyczne, sklepy specjalistyczne zaopatrzenia medycznego oraz sklepy ogólnodostępne. W placówkach obrotu pozaaptecznego może odbywać się obrót wyłącznie produktami leczniczymi wydawanymi bez recepty. Szczegóły podają zapisy rozporządzenia Ministra Zdrowia, gdzie znajdziemy listy leków dopuszczonych do obrotu pozaaptecznego. Wyjątkowo istotny jest załącznik nr 3, który zawiera wykaz 52 substancji czynnych dopuszczonych do obrotu w sklepach ogólnodostępnych. W związku z obawami pacjentów, a także samych farmaceutów, powstała nawet akcja społeczna, która ma na celu uświadamianie ludziom zagrożeń wynikających z obecnych regulacji prawnych oraz przesłanie stosownych pism do rządu polskiego. Petycję można podpisywać m.in. na stronie lekitylkozapteki.pl.

Co zawiera wykaz?

Na liście znajdziemy substancje o zastosowaniu i działaniu miejscowym, takie jak salicylan choliny, chlorochinaldol, chlorek bezalkoniowy czy flurbiprofen będące składnikami popularnych tabletek na ból gardła, a ponadto związki glinu, magnezu oraz kilka leków do użytku zewnętrznego. Jednak nie to stanowi największe zagrożenie dla potencjalnych nabywców. Największe niebezpieczeństwo wiąże się z nieograniczonym dostępem do niesteroidowych leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych w całej ich gamie. Jakie zatem zagrożenia wynikają z takiej sprzedaży leków?

Leczenie tylko objawów

Pierwszy problem to bagatelizowanie pozornie błahych objawów, które mogą być zwiastunem poważnej choroby. I nie chodzi tu o straszenie pacjentów, że każdy ból głowy to tętniak czy wylew, a zamiast NLPZ-u trzeba zrobić sobie rezonans magnetyczny – chodzi o to, że niekontrolowane i przewlekłe uśmierzanie bólu może uśpić czujność i sprawić, że leczenie objawowe nie pomoże w usunięciu przyczyny bólu, co więcej powodując dodatkowe działania niepożądane.

Niebezpieczne interakcje

Kolejnym, nie mniej istotnym, problemem, o jakim zdają się zapominać wszyscy zwolennicy idei nieograniczonego dostępu do leków, są interakcje. W dobie polipragmazji niekontrolowane przyjmowanie dodatkowych leków może okazać się dla pacjentów bardzo zgubne. Nie wszyscy bowiem są na tyle świadomi, że potrafią wybrać sami odpowiedni dla siebie preparat. Przykładowych niebezpiecznych interakcji leków jest wiele, wystarczy podać najbardziej jaskrawe przykłady interakcji niesteroidowych leków przeciwzapalnych: kwas acetylosalicylowy, czyli popularna i uważana przez pacjentów za bezpieczną aspiryna połączona z doustnymi leki przeciwcukrzycowymi, czyli pochodnymi sulfonylomocznika nasila ich działanie, co może doprowadzić do hipoglikemii wraz z jej następstwami.

Liczne zagrożenia

Podbicie efektu jest również obserwowane w przypadku połączenia NLPZ-u z litem, fenytoiną czy warfaryną, a wzrost może następować aż do wartości stężeń toksycznych.Dobór odpowiedniego NLPZ-u jest szczególnie istotny u pacjentów kardiologicznych, ponieważ niektóre leki z tej grupy mogą osłabiać działanie hipotensyjne leków na nadciśnienie.Innym ciekawym i często pomijanym lekiem jest węgiel Carbo medicinalis, który również znajduje się na wykazie załącznika nr 3. Wszystko wydaje się być w porządku, jeżeli jest ratunkiem w wyjątkowej sytuacji, jednak nie każdy pamięta, że po przyjęciu węgla aktywnego przez dwie następne godziny nie wchłania się z przewodu pokarmowego nic – włącznie z przyjętymi w tym czasie lekami.

Pacjenci szczególnej troski

Istnieją też zagrożenia niezwiązane bezpośrednio z żadną konkretną grupą leków. Pierwszy z nich to łatwy dostęp do grup pacjentów, którzy powinni być objęci szczególną troską i kontrolą. Mamy na myśli oczywiście dzieci i młodzież oraz osoby starsze. Wszyscy ci pacjenci są szczególnie narażeni na niekontrolowane spożycie leków, zarówno ze względu na interakcje wynikające ze zmienionego metabolizmu, jak również na uwarunkowania psychologiczno-społeczne (małe dziecko uzna tabletki za cukierki, starsza osoba zapomni, że wzięła lek lub dołączy kolejny lek do polifarmakoterapii). Przypomnę tylko, farmaceuta ma prawo odmówić wydania leku osobie poniżej 13. r. ż.

Przechowywanie leków

Poza omówionymi problemami jest jeszcze kwestia przechowywania leków w sklepach, która nie pozostaje bez wpływu na jakość sprzedawanego produktu leczniczego. Pomimo tego, że lista substancji aktywnych dopuszczonych do obrotu pozaaptecznego jest krótka w porównaniu z tą dotyczącą obrotu w aptekach, to przykłady zagrożeń wynikających z niekontrolowanego nabywania i spożywania leków można by mnożyć jeszcze długo. Zatem na pytanie, czy mamy się czego obawiać, możemy zgodnie odpowiedzieć – tak, jak najbardziej.

Dodaj komentarz lub opinię


Autor:

Treść*:


» Odpowiedz

Opinie i komentarze (0)

Zadaj pytanie Ekspertowi

Porady Eksperta

Jeżeli w naszej bazie brakuje
odpowiedzi na Twoje pytanie
zapytaj naszego Eksperta

Najnowsze wątki na forum

przygotowania do ciąży

jak się dobrze przygotować do ciąży? Od kiedy brałyście witaminy?...

liskaasa | 2018-06-22 18:36

suchy kaszel u dziecka

co dajecie swoim dzieciom na suchy kaszel? Próbowałam róznych syropów ale...

cuksi | 2018-06-22 18:35

Oprogramowanie dla lekarza/przychodni

Dzień dobry, Prowadzę firmę informatyczną specjalizującą się w...

DawidK | 2018-06-21 21:55

Najnowsze firmy w bazie

Barbara Woźniak-Stolarska - Gastrolog Wrocław - Wrocław

Gabinet gastrologiczny Barbara Woźniak-Stolarska to profesjonalne miejsce w którym na nowo poczujesz radość z...

Skórska BHP - Beata Skórska - Lublin

W naszym sklepie internetowym wyróżnia się wyposażenie medyczne. Dzięki nam skompletujecie Państwo niezbędne...

Newsletter

Jeżeli chcesz być informowany o nowościach w serwisie iLekarze.pl, dodaj swój e-mail:

W serwisie: Ogłoszenia medyczne | Porady medyczne | Forum medyczne
Placówki zdrowia: Warszawa | Kraków | Wrocław | Poznań | Białystok | Łódź | Katowice | Gdańsk | Szczecin
iLekarze.pl: Komunikaty | Reklama w serwisie | Zostań redaktorem | Patronat medialny | Współpraca | Dla prasy i mediów | Napisz do nas
Nasze fora: Lekarz rodzinny | Alergolog Forum | Dermatolog Forum | Dietetyk Forum | Ginekolog Forum | Laryngolog Forum | Neurolog Forum | Psychiatra Forum | Psycholog Forum | Seksuolog Forum | Forum Stomatolog | Forum Urolog | Forum Okulista

Treści prezentowane w serwisie iLekarze.pl mają jedynie charakter edukacyjny i w żadnym wypadku nie mogą zastąpić wizyty u lekarza.

© Copyright by iLekarze.pl, 2007-2018

Content